Một trong những câu hỏi chúng tôi thường nhận được trong các buổi truyền thông về bảo hiểm sức khỏe là: "Các chụp chiếu, xét nghiệm do bác sĩ chỉ định có được bảo hiểm chi trả toàn bộ không?"
Khi câu trả lời là "Không phải mọi chỉ định của bác sĩ đều được bảo hiểm chi trả", nhiều người vẫn cảm thấy bất ngờ. Thực tế, việc xem xét bồi thường luôn phải dựa trên điều kiện, điều khoản của hợp đồng và tính cần thiết về mặt y khoa.
Tạm gác lại khía cạnh chuyên môn của bảo hiểm, có một vấn đề ngày càng ảnh hưởng đến cả hệ thống y tế và bảo hiểm sức khỏe: lạm dụng chụp chiếu, xét nghiệm.
Gần đây, một số chuyên gia đầu ngành cũng đã bày tỏ sự lo ngại khi nhiều bác sĩ trẻ có xu hướng phụ thuộc nhiều hơn vào các kỹ thuật cận lâm sàng để đưa ra chẩn đoán, thay vì phát huy đầy đủ vai trò của khám lâm sàng.
Vậy nguyên nhân cốt lõi của tình trạng này là gì? Có thể nhìn nhận từ ba góc độ.
Từ góc độ bác sĩ
Trong bối cảnh các tranh chấp và khiếu nại y khoa ngày càng phổ biến, nhiều bác sĩ có xu hướng chỉ định thêm các xét nghiệm hoặc chụp chiếu để củng cố cơ sở chẩn đoán và giảm thiểu rủi ro pháp lý. Điều này khiến số lượng chỉ định cận lâm sàng ngày càng tăng, ngay cả trong những trường hợp khám lâm sàng đã đủ cơ sở định hướng.
Từ tâm lý người bệnh
Việc tiếp cận thông tin y tế trên internet khiến nhiều người có xu hướng tự chẩn đoán trước khi đi khám và mong muốn được xác nhận bằng các thiết bị hiện đại. Bên cạnh đó, khi bảo hiểm sức khỏe tự nguyện ngày càng phổ biến, không ít người cũng chủ động đề nghị bác sĩ chỉ định thêm các xét nghiệm vì cho rằng chi phí sẽ được bảo hiểm chi trả.
Từ áp lực của cơ sở y tế
Đối với nhiều bệnh viện và phòng khám, đặc biệt là khối tư nhân hoặc các đơn vị tự chủ tài chính, chi phí đầu tư hệ thống máy móc rất lớn. Áp lực về hiệu quả khai thác thiết bị đôi khi cũng trở thành một yếu tố tác động đến việc chỉ định cận lâm sàng.
Tác động đến bảo hiểm sức khỏe doanh nghiệp
Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi chỉ đề cập đến các chương trình bảo hiểm sức khỏe tự nguyện mà doanh nghiệp trang bị cho người lao động nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính khi không may ốm đau, bệnh tật. Những tác động đối với BHYT bắt buộc đã được nhiều bài viết và nghiên cứu phân tích ở các góc độ khác.
Đối với bảo hiểm sức khỏe doanh nghiệp, khi người được bảo hiểm sử dụng các dịch vụ y tế có yếu tố lạm dụng, chi phí bồi thường sẽ tăng lên. Khi tỷ lệ bồi thường tăng cao, các công ty bảo hiểm buộc phải điều chỉnh tăng phí bảo hiểm trong kỳ tái tục tiếp theo. Điều đó đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải bỏ ra nhiều ngân sách hơn để duy trì cùng một chương trình phúc lợi.
Một hệ quả khác là các công ty bảo hiểm sẽ có xu hướng siết chặt phạm vi quyền lợi và quan điểm bồi thường khi tỷ lệ sử dụng dịch vụ tăng cao.
Điều này lại ảnh hưởng trực tiếp đến những người thực sự cần được điều trị chuyên sâu, chẳng hạn các trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo như ung thư, suy thận hoặc các bệnh lý nghiêm trọng khác. Khi ngân sách bảo hiểm phải gánh phần lớn chi phí phát sinh từ việc sử dụng dịch vụ y tế chưa thực sự cần thiết, dư địa để mở rộng hoặc cải thiện quyền lợi cho các ca bệnh nặng cũng sẽ bị thu hẹp.
Người được bảo hiểm có thể làm gì?
Từ góc độ tư vấn bảo hiểm, chúng tôi cho rằng việc nâng cao nhận thức của người sử dụng dịch vụ y tế là giải pháp quan trọng nhất. Một số lưu ý đơn giản nhưng hiệu quả gồm:
1. Chủ động trao đổi với bác sĩ để hiểu rõ việc chỉ định chụp chiếu hoặc xét nghiệm có thực sự cần thiết hay không. Trong một số trường hợp, cũng không nhất thiết phải chia sẻ ngay rằng mình đang có bảo hiểm sức khỏe tự nguyện có thể chi trả các chi phí này.
2. Mô tả triệu chứng càng cụ thể càng tốt. Thay vì chỉ nói "tôi bị mệt", hãy chia sẻ chi tiết hơn như đau ở vị trí nào, đau khi nào, đau theo tư thế hay thời điểm nào... Những thông tin này sẽ giúp bác sĩ định hướng chẩn đoán nhanh hơn và hạn chế những chỉ định tầm soát chưa thực sự cần thiết.
3. Lưu giữ hồ sơ khám bệnh và kết quả cận lâm sàng của các lần khám trước, đặc biệt là các kết quả vẫn còn giá trị sử dụng. Điều này giúp bác sĩ có thêm thông tin để đánh giá và hạn chế việc phải chỉ định lại những xét nghiệm hoặc chụp chiếu trùng lặp trong thời gian ngắn.
Bảo hiểm sức khỏe được xây dựng để hỗ trợ người lao động trước những rủi ro thực sự về sức khỏe. Việc sử dụng dịch vụ y tế hợp lý không chỉ giúp tối ưu quyền lợi của mỗi cá nhân mà còn góp phần duy trì tính bền vững của chương trình phúc lợi mà doanh nghiệp đầu tư cho toàn thể người lao động.
Nếu doanh nghiệp quan tâm đến việc kiểm soát tác động của tình trạng lạm dụng chụp chiếu, xét nghiệm đối với chương trình bảo hiểm sức khỏe, đội ngũ chuyên gia của Môi giới Bảo hiểm Indochine luôn sẵn sàng đồng hành và chia sẻ các giải pháp phù hợp.
Sending data...